Аляксандр Чак (Aleksandrs Čaks) - Бяскрай жыцця мне дараваны.... Вершы

Бяскрай жыцця мне дараваны... Вершы

Падсвечнiк

(Svecturis)

>Паэма

I

Лясны жыхар, асаматнёны,
Я травамi наскрозь прапах.
I пелiкан там жыў зялёны,
Як подых – далiкатны птах.

Я жыў – не дбаў, без мудрагошчаў
Сярод пячор i тайных нор,
Выпойваў птаства я з прыгоршчаў,
Звяроў склікаў я на падкорм.

Падножна сам жыў, еў дасхочу,
Паiўся з каменя расой,
I спаў з казуляй побач ноччу –
Iмгла ахутвала наш сон.

Пад ногi слалася бяроста,
Я строiўся – ў лiсцвяны май,
I кожны пах даваўся проста –
Пакволі ноздры, паўдыхай.

Я жыў. I залаты мой кубак,
Па бераг поўны шчасцем, пiў.
I вецер цалаваў у губы
I ўсе балячкi мне гаiў.

Ды ў галаве паспела дзiва –
Як распусцiўся куст гваздзiк,
I стала скрушлiва, тужлiва,
I ад усмешкi рот адвык.

Як шнар зарубцаванай раны,
Ў сабе я стаў шчаслiвы зноў.
Бяскрай жыцця мне дараваны
Вялiкiм розумам асноў.

Так я бясконца цьмеў у высях,
Блiшчаў, як з бронзы лiты бог.
Схiлiўся вечар, зорны высеў
I край нябёс прыпаў да ног.

Угледзеў доўгі час у сконе,
Жыцця распад i крутаверць,
Як ліжа звер табе далонi,
Перш чым пайсцi наверх у смерць.

I што ў бясконцасцi, у высях
Нiшто не гiне ў часе тым,
Усё мяняецца, каб збыўся
Я ў iм вялiкiм цi малым.

Згалеў, здакучыўся, патух мой
Жыццёвы час, прыйшла пара,
Пакрыўся твар лупiнай жухлай,
На сэрцы высахлым – кара.

У кожнай ночы чую: морак,
З дрэў лiсце падае, гнiе.
Сцiскае песня птушкам горла,
I зыб па сажалцы снуе.

Мяне бярэ салодкi шолам,
Так п'яна ходзiць галава,
Зямля мне стала цёплым ротам,
Так прагна хоча цалаваць.

Я ж думаю: а што ў iстоце
Ёсць iснае – жыццё цi смерць?
А голас з-за плячэй: – Пастойце!
Яно ратунак вам i цвердзь!ІІ

I вось iдзеш ты: ноч, прадонне,
Лунаеш iскрай залатой.
Плывуць, як сон, твае далонi.
На сонцы нiмб над галавой.

З тваiх слядоў зляцелi птушкi,
Ручай пацёк, разлiўся стаў.
Твой подых долу горы зрушыў.
І кашаль смерцi ўсмешкай стаў.

Прыйшла ты – ранняе свiтанне.
Прастора ў сяйве залатым
Трымцела сарнаю, дыханне
Палала клёнам залатым.

З блакiтна-жоўтых зорак – строi.
Нiбыта Млечны Шлях – твой стан.
Я задрыжаў, як промень мроi,
I моўчкi на каленi стаў.

Усё блiжэй, блiжэй iдзеш ты –
Як сена, зжухла ўсё наўкол.
I час, збянтэжаны дарэшты,
Разлiў мяне, як малако.

Я зразумеў: былое – гiдка,
Асуджана – тхаром смярдзець.
Бо цi ж гару ўтрымае нiтка?
I чым я пераважу смерць?

Сказала ты – (цiшэй, ласкавей
Бясконцасць гутарыць з крылом):
– Я тут, паэце, каб па праве
Бяссмерце да цябе прыйшло.

Узвышу я цябе над нiцым,
Ты будзеш, як падсвечнiк мой,
Праменнем сонечным свяцiцца,
Лунаць у небе над зямлёй.

Ступаў ты па зямлi прыгожа,
Пяшчотна клаўся мяккi крок,
Як лёгкi шолах рызы божай,
Як ружы райскае расток.

Вазьмi мяне, нясi па свеце,
Бо я твой зніч, са мной гары:
– Не рвi агонь пунсовы, вецер,
У змроку дай палаць зары.

I цела залатое стала.
Мая вiльготная далонь,
Што далiкатна свечку брала,
Ёй аддала цяпло й агонь.

Вярнулася ты горда ў хорам,
Адкуль назад няма хады.
Ў пахучай ночы за пячорай
Ззяў клён пажарам залатым.

На п'едэстале тым высокiм
Мяне спавiў зялёны шоўк,
А як закончылiся скокi
I кожны госць удаль сышоў,

Салодкi муж iшоў з табою,
А я, узнесены ўгару,
I толькi свечачка са мною,–
Я ўвесь пажадлiва гару.

– Ты мой! – усмешлiва сказала
З п'янючым галавы кiўком,
Дыхнула холадам i палам –
I рот прыкрыла гваздзiком.

Спярша прыпаў ён на каленi,
Схапiў i ярасна прынiк.
I сцiснуў, быццам кветку ў жменi,
Аглушана-свядомы ўмiг.

Такая злосць апанавала
Праз гэты нечаканы шок –
Нiшто цяпер не замiнала,
Я скiнуў прэч зялёны шоўк.

Успыхнуў жарам я ў хвiлiну,
З глыбiнь крывёю ўспалымнеў,
I распалiў агонь мужчыну
Ўва мне мацней, палiў мой гнеў.

Твой ложак, ружамi спавiты,
Духмяна водарыць пасцель,
I ўбачыўшы, што ты адкрыта
Пяшчотам, я аж звар'яцеў.

Сляпыя ў логве звераняты.
Глушэе паляўнiчы рог.
Са сховаў праз густыя шаты
Я ўсё, шалёны, бачыць мог.

Мужчыну, што табой валодаў,–
О мука, полымя, астынь! –
Ён пiў з крынiцы асалодаў,
Не стала моцы крыкнуць: – Згiнь!

Ты мне назначана за тое,
Што я нашу свой вечны боль,
Што кроiць сэрца залатое
Мая халодная далонь.

Чым супраць бога i закону
Падсвечнiк можа памагчы? –
Ён кантам вострым i разьбёным
Разбiць умее, затаўчы.

– Далоў агонь! – I я звысока,
Згары, дзе мой прытул завiс,
Як з паднябесся стрункi сокал,
Маланкай высмалiў унiз.

Упаў. I ў галаву з размаху!
Так сокал злёту птушку б'е, –
Рассыпаўся ён пер'ем птаха;
Падсвечнiк мне: – Не руш яе!

Жахлiвы крык яе... Над ранкам
Прыбралi слугi ўсё. Ўзялi
Астылы труп яе каханка,
Шнурком увязаны ў кiлiм.

Мiнула ноч сляпая скора,
Залоцiць сонца маслам даль –
Кiлiм глынулi прорвы мора –
Я кiнуты на волю хваль.

Франсуа Віён

(Fransua Vijons)

Расказ пра каханне і дружбу

Дружа Франсуа! У цемры ночы
На вежы звон дванаццаць б’е гадзін;
На мосце я, прагледзеўшы ўсе вочы,
Стаю, цябе чакаючы, адзін.

Прыйдзі хутчэй, вазьмі свой меч і кубак,
Табе паведаю сваю бяду. –
Вятрэц даносіць голас твой: – Галуба,
Ужо іду.

Б’е глуха тры, ў няпрогляднай пустэчы
Над галавою бездань. У руцэ
Заціснуўшы кульбаку, ля парэнчы
Стаю. Вада булькоча у рацэ.

І толькі што куранты адгучалі,
Узнікла постаць з немай чарнаты,
Нібы з паветра выявілі горы, –
І кубак з ім, і меч. – Мой дружа, ты!

Як вугаль, чорны ўвесь, акрыты
Плашчом начным да ног, як тая здань,
І толькі паліць позіркам, нібыта
Наскрозь пранізвае твой твар і стан.

Наструнены, як хвост у дзікай кошкі,
Гатовы на атаку, на адпор,
У кожным слове быў салодкі й горкі,
Далёкі й блізкі, як мігценне зор.

Як салавей начны, язык хмяльны ягоны,
І смех, як смерч шалёны, ў ім гудзеў,
Як смерць, няўхільны быў ён і раптоўны,
Бо ні пачатку, ні канца не меў.

Часцінка сонца ён ці з пекла зброднік?
Шумела кроў у ім, як вечны бор.
Ён кіраваўся розумам гасподнім,
А ў дзёрзкасці яму за брата – чорт!

Стаіць. Усмешкаю у страх мой меціць.
Рукою рэзка шаблю з похваў – ззек! –
Канцом ляза стрыкнуўшы з неба месяц,
Яго ў далоні напалам рассек.

– Бяры і еж. Як дружбы палавіну
Прымі, на пабрацімства па крыві.
Чым паслужыць? За сябра шаблю выму,
І песняй удружу тваёй любві! –

І зноў смяецца. Есць кавалак, чутка
Чакаючы маіх таемных слоў.
Ды што зламаная раскажа дудка? –
Мне як язык раптоўна адняло.

Я ўнурана стаю, у горле прыкра.
Шпурляе ноч у прорву зорны гнеў.
Мой друг затоеным у сэрцы крыкам
Прарваўся раптам, грозна загрымеў.

– Калі б не быў ты ворванню такою,
Што згідзіць кату пэцкацца, – павер,
Пасек бы шабляй я, сваёй рукою,
Цябе цяпер. –

Нагнуўся ён і, кубкам зачарпнуўшы,
Парослай бросняю рачной вады,
У твар мне выплюхнуў смурод – аж вушы
Ад сораму гараць і ад жуды.

– Хадзем, – сказаў, – я ведаю, што трэба:
Паказвай мне акно ў яе жытло, –
На неба ўзлезу, што там тое дрэва.
З тваёй адвагі выйдзе памяло.

Ты, бачу, слабаваты у каленках, –
Тым часам там яна адным-адна:
Я не дазволю, каб твая паненка
Чакала марна давідна.

Давай мне вопратку. А нораў труса
Пакінь сабе. Мне толькі вобраз дай. –
І я пакорліва яму здаюся:
А гарам хай гарыць яно ўсё, хай!

А свет жыве ў сваім бясконцым сненні.
Імгненні порстка мчацца самахоць.
Я ўвесь трымчу: на мост кладуцца цені,
Я ўсё аддам: свой гонар, дух і плоць.

Ідзем удвух. Удвух? – Якое двое,
Калі я ззаду – дужа слабкі цуг.
Няма ні звання тут мяне, затое
Ступае з прагаю пакепнік-друг.

Акно каханай. Ён у змроку тоне.
Як пах, як бог, растаў у тым акне.
Час убівае мне хвіліны ў скроні.
У зайздрасці гару, як на ражне.

Мне слепіць вочы бляск з акна каморкі –
Бо нават камень пад разцом – і ён
Выспеўвае шчасліва боль твой горкі,
І мне карціць, няўдальцу, да акон.

Чакаю. Што мне боль твой, камень! Млосна.
Што вечнасць мне, калі і тут я – шлак.
Чакаю. Душна. Дыхаць невыносна.
Над галавою неба, як кулак.

Даволі! Хай няздара я, хай дурань,
Але ж цярпенню ёсць свая мяжа.
Я – ў дзверы. Ні душы... Адно каптурык
На ложку, як апошні смех, ляжаў.

Куды ўцяклі? Маўчаць нямыя сцены.
Яны смяюцца. Стогн. Адчай. І млосць.
І раптам бачу зрокам чарадзейным,
Хто гаспадар тут, хто нязваны госць!

Адкуль узяўся нож? Каптур дзявочы –
На сечку дробную. Я стрымгалоў
Кідаюся спытацца праўды ў вочы:
Куды ўцяклі? Нажу падайце кроў!

Лячу, і ўсё ляціць. А не ўцячэце!
Нішто! Не ўкрые іх ніякі змрок!
– Не стрыкай крапівой, калючы вецер,
Не звернеш ты мяне з дарогі ўбок!

Ага, карчма, над уваходам певень
Бляшаны. Тут яны. І я – ў карчму.
Яны! Хоць нож мой п’яны – але пэвен!
Дастань да сэрца – не бяда яму!

Калю імгненна, слепа, ненажэрна,
Як бык. Кароткі крык. Кароткі ўдар.
Ачуўся. Божа!.. Скура з жаху сшэрхла –
Забіты мною падае карчмар.

Як гэта так? Што мне рабіць? Хавацца?
Змахнуўшы кубкі, міскі са стала,
Пад ногі ўтрупянелым пагулянцам,
Крычыць насмешнік едкі Франсуа:

– Калі б не быў ты ворванню такою,
Што згідзіць кату пэцкацца – павер,
Пасек бы шабляй я, сваёй рукою,
Цябе цяпер. –

Рагоча звонка. Любіць смех і кпіны.
Віно ракою, ім усё адно.
Што ім натоўп, яны яму не вінны,
Яны шчаслівыя і п’юць віно.

– Эй, прэч назад! Не рушце! Стойце, слугі!
Паслухайце, вось так было: – крычыць, –
Я закалоў гаспадара, заслугі
Ягонай тут няма, ён ні пры чым!

На стол ускочыў, зброяй грозна бразнуў,
Натоўп знямеў, як быццам грымнуў гром.
З усмешкай сонечнай: – Пусціце блазна,
Калі не хочаце ісці за карчмаром! –

Натоўп раздаўся. Ногі падкасіла
Нянавісць, ганьба, я ісці не мог.
Разбіты сорамам, упаў без сілы
Туды, у цемру, за парог.
Перакладзена з выдання: Caks A. Izlase. 1, sejums.– Riga: Latvijas Valsts
Izdevnieciba, 1961.– 422 lpp.

Зборнік Чака “Плача ў вокны туман...” выкладзены на сайцеkamunikat.org

<a name="padsvechnik"></a><h2>Падсвечнiк</h2><h3>(Svecturis)</h3>>Паэма I Лясны жыхар, асаматнёны, Я травамi наскрозь прапах. I пелiкан там жыў зялёны, Як подых – далiкатны птах. Я жыў – не дбаў, без мудрагошчаў Сярод пячор i тайных нор, Выпойваў птаства я з прыгоршчаў, Звяроў склікаў я на падкорм. Падножна сам жыў, еў дасхочу, Паiўся з каменя расой, I спаў з казуляй побач ноччу – Iмгла ахутвала наш сон. Пад ногi слалася бяроста, Я строiўся – ў лiсцвяны май, I кожны пах даваўся проста – Пакволі ноздры, паўдыхай. Я жыў. I залаты мой кубак, Па бераг поўны шчасцем, пiў. I вецер цалаваў у губы I ўсе балячкi мне гаiў. Ды ў галаве паспела дзiва – Як распусцiўся куст гваздзiк, I стала скрушлiва, тужлiва, I ад усмешкi рот адвык. Як шнар зарубцаванай раны, Ў сабе я стаў шчаслiвы зноў. Бяскрай жыцця мне дараваны Вялiкiм розумам асноў. Так я бясконца цьмеў у высях, Блiшчаў, як з бронзы лiты бог. Схiлiўся вечар, зорны высеў I край нябёс прыпаў да ног. Угледзеў доўгі час у сконе, Жыцця распад i крутаверць, Як ліжа звер табе далонi, Перш чым пайсцi наверх у смерць. I што ў бясконцасцi, у высях Нiшто не гiне ў часе тым, Усё мяняецца, каб збыўся Я ў iм вялiкiм цi малым. Згалеў, здакучыўся, патух мой Жыццёвы час, прыйшла пара, Пакрыўся твар лупiнай жухлай, На сэрцы высахлым – кара. У кожнай ночы чую: морак, З дрэў лiсце падае, гнiе. Сцiскае песня птушкам горла, I зыб па сажалцы снуе. Мяне бярэ салодкi шолам, Так п'яна ходзiць галава, Зямля мне стала цёплым ротам, Так прагна хоча цалаваць. Я ж думаю: а што ў iстоце Ёсць iснае – жыццё цi смерць? А голас з-за плячэй: – Пастойце! Яно ратунак вам i цвердзь!ІІ I вось iдзеш ты: ноч, прадонне, Лунаеш iскрай залатой. Плывуць, як сон, твае далонi. На сонцы нiмб над галавой. З тваiх слядоў зляцелi птушкi, Ручай пацёк, разлiўся стаў. Твой подых долу горы зрушыў. І кашаль смерцi ўсмешкай стаў. Прыйшла ты – ранняе свiтанне. Прастора ў сяйве залатым Трымцела сарнаю, дыханне Палала клёнам залатым. З блакiтна-жоўтых зорак – строi. Нiбыта Млечны Шлях – твой стан. Я задрыжаў, як промень мроi, I моўчкi на каленi стаў. Усё блiжэй, блiжэй iдзеш ты – Як сена, зжухла ўсё наўкол. I час, збянтэжаны дарэшты, Разлiў мяне, як малако. Я зразумеў: былое – гiдка, Асуджана – тхаром смярдзець. Бо цi ж гару ўтрымае нiтка? I чым я пераважу смерць? Сказала ты – (цiшэй, ласкавей Бясконцасць гутарыць з крылом): – Я тут, паэце, каб па праве Бяссмерце да цябе прыйшло. Узвышу я цябе над нiцым, Ты будзеш, як падсвечнiк мой, Праменнем сонечным свяцiцца, Лунаць у небе над зямлёй. Ступаў ты па зямлi прыгожа, Пяшчотна клаўся мяккi крок, Як лёгкi шолах рызы божай, Як ружы райскае расток. Вазьмi мяне, нясi па свеце, Бо я твой зніч, са мной гары: – Не рвi агонь пунсовы, вецер, У змроку дай палаць зары. I цела залатое стала. Мая вiльготная далонь, Што далiкатна свечку брала, Ёй аддала цяпло й агонь. Вярнулася ты горда ў хорам, Адкуль назад няма хады. Ў пахучай ночы за пячорай Ззяў клён пажарам залатым. На п'едэстале тым высокiм Мяне спавiў зялёны шоўк, А як закончылiся скокi I кожны госць удаль сышоў, Салодкi муж iшоў з табою, А я, узнесены ўгару, I толькi свечачка са мною,– Я ўвесь пажадлiва гару. – Ты мой! – усмешлiва сказала З п'янючым галавы кiўком, Дыхнула холадам i палам – I рот прыкрыла гваздзiком. Спярша прыпаў ён на каленi, Схапiў i ярасна прынiк. I сцiснуў, быццам кветку ў жменi, Аглушана-свядомы ўмiг. Такая злосць апанавала Праз гэты нечаканы шок – Нiшто цяпер не замiнала, Я скiнуў прэч зялёны шоўк. Успыхнуў жарам я ў хвiлiну, З глыбiнь крывёю ўспалымнеў, I распалiў агонь мужчыну Ўва мне мацней, палiў мой гнеў. Твой ложак, ружамi спавiты, Духмяна водарыць пасцель, I ўбачыўшы, што ты адкрыта Пяшчотам, я аж звар'яцеў. Сляпыя ў логве звераняты. Глушэе паляўнiчы рог. Са сховаў праз густыя шаты Я ўсё, шалёны, бачыць мог. Мужчыну, што табой валодаў,– О мука, полымя, астынь! – Ён пiў з крынiцы асалодаў, Не стала моцы крыкнуць: – Згiнь! Ты мне назначана за тое, Што я нашу свой вечны боль, Што кроiць сэрца залатое Мая халодная далонь. Чым супраць бога i закону Падсвечнiк можа памагчы? – Ён кантам вострым i разьбёным Разбiць умее, затаўчы. – Далоў агонь! – I я звысока, Згары, дзе мой прытул завiс, Як з паднябесся стрункi сокал, Маланкай высмалiў унiз. Упаў. I ў галаву з размаху! Так сокал злёту птушку б'е, – Рассыпаўся ён пер'ем птаха; Падсвечнiк мне: – Не руш яе! Жахлiвы крык яе... Над ранкам Прыбралi слугi ўсё. Ўзялi Астылы труп яе каханка, Шнурком увязаны ў кiлiм. Мiнула ноч сляпая скора, Залоцiць сонца маслам даль – Кiлiм глынулi прорвы мора – Я кiнуты на волю хваль. <a name="viion"></a><h2>Франсуа Віён</h2><h3>(Fransua Vijons)</h3> Расказ пра каханне і дружбу Дружа Франсуа! У цемры ночы На вежы звон дванаццаць б’е гадзін; На мосце я, прагледзеўшы ўсе вочы, Стаю, цябе чакаючы, адзін. Прыйдзі хутчэй, вазьмі свой меч і кубак, Табе паведаю сваю бяду. – Вятрэц даносіць голас твой: – Галуба, Ужо іду. Б’е глуха тры, ў няпрогляднай пустэчы Над галавою бездань. У руцэ Заціснуўшы кульбаку, ля парэнчы Стаю. Вада булькоча у рацэ. І толькі што куранты адгучалі, Узнікла постаць з немай чарнаты, Нібы з паветра выявілі горы, – І кубак з ім, і меч. – Мой дружа, ты! Як вугаль, чорны ўвесь, акрыты Плашчом начным да ног, як тая здань, І толькі паліць позіркам, нібыта Наскрозь пранізвае твой твар і стан. Наструнены, як хвост у дзікай кошкі, Гатовы на атаку, на адпор, У кожным слове быў салодкі й горкі, Далёкі й блізкі, як мігценне зор. Як салавей начны, язык хмяльны ягоны, І смех, як смерч шалёны, ў ім гудзеў, Як смерць, няўхільны быў ён і раптоўны, Бо ні пачатку, ні канца не меў. Часцінка сонца ён ці з пекла зброднік? Шумела кроў у ім, як вечны бор. Ён кіраваўся розумам гасподнім, А ў дзёрзкасці яму за брата – чорт! Стаіць. Усмешкаю у страх мой меціць. Рукою рэзка шаблю з похваў – ззек! – Канцом ляза стрыкнуўшы з неба месяц, Яго ў далоні напалам рассек. – Бяры і еж. Як дружбы палавіну Прымі, на пабрацімства па крыві. Чым паслужыць? За сябра шаблю выму, І песняй удружу тваёй любві! – І зноў смяецца. Есць кавалак, чутка Чакаючы маіх таемных слоў. Ды што зламаная раскажа дудка? – Мне як язык раптоўна адняло. Я ўнурана стаю, у горле прыкра. Шпурляе ноч у прорву зорны гнеў. Мой друг затоеным у сэрцы крыкам Прарваўся раптам, грозна загрымеў. – Калі б не быў ты ворванню такою, Што згідзіць кату пэцкацца, – павер, Пасек бы шабляй я, сваёй рукою, Цябе цяпер. – Нагнуўся ён і, кубкам зачарпнуўшы, Парослай бросняю рачной вады, У твар мне выплюхнуў смурод – аж вушы Ад сораму гараць і ад жуды. – Хадзем, – сказаў, – я ведаю, што трэба: Паказвай мне акно ў яе жытло, – На неба ўзлезу, што там тое дрэва. З тваёй адвагі выйдзе памяло. Ты, бачу, слабаваты у каленках, – Тым часам там яна адным-адна: Я не дазволю, каб твая паненка Чакала марна давідна. Давай мне вопратку. А нораў труса Пакінь сабе. Мне толькі вобраз дай. – І я пакорліва яму здаюся: А гарам хай гарыць яно ўсё, хай! А свет жыве ў сваім бясконцым сненні. Імгненні порстка мчацца самахоць. Я ўвесь трымчу: на мост кладуцца цені, Я ўсё аддам: свой гонар, дух і плоць. Ідзем удвух. Удвух? – Якое двое, Калі я ззаду – дужа слабкі цуг. Няма ні звання тут мяне, затое Ступае з прагаю пакепнік-друг. Акно каханай. Ён у змроку тоне. Як пах, як бог, растаў у тым акне. Час убівае мне хвіліны ў скроні. У зайздрасці гару, як на ражне. Мне слепіць вочы бляск з акна каморкі – Бо нават камень пад разцом – і ён Выспеўвае шчасліва боль твой горкі, І мне карціць, няўдальцу, да акон. Чакаю. Што мне боль твой, камень! Млосна. Што вечнасць мне, калі і тут я – шлак. Чакаю. Душна. Дыхаць невыносна. Над галавою неба, як кулак. Даволі! Хай няздара я, хай дурань, Але ж цярпенню ёсць свая мяжа. Я – ў дзверы. Ні душы... Адно каптурык На ложку, як апошні смех, ляжаў. Куды ўцяклі? Маўчаць нямыя сцены. Яны смяюцца. Стогн. Адчай. І млосць. І раптам бачу зрокам чарадзейным, Хто гаспадар тут, хто нязваны госць! Адкуль узяўся нож? Каптур дзявочы – На сечку дробную. Я стрымгалоў Кідаюся спытацца праўды ў вочы: Куды ўцяклі? Нажу падайце кроў! Лячу, і ўсё ляціць. А не ўцячэце! Нішто! Не ўкрые іх ніякі змрок! – Не стрыкай крапівой, калючы вецер, Не звернеш ты мяне з дарогі ўбок! Ага, карчма, над уваходам певень Бляшаны. Тут яны. І я – ў карчму. Яны! Хоць нож мой п’яны – але пэвен! Дастань да сэрца – не бяда яму! Калю імгненна, слепа, ненажэрна, Як бык. Кароткі крык. Кароткі ўдар. Ачуўся. Божа!.. Скура з жаху сшэрхла – Забіты мною падае карчмар. Як гэта так? Што мне рабіць? Хавацца? Змахнуўшы кубкі, міскі са стала, Пад ногі ўтрупянелым пагулянцам, Крычыць насмешнік едкі Франсуа: – Калі б не быў ты ворванню такою, Што згідзіць кату пэцкацца – павер, Пасек бы шабляй я, сваёй рукою, Цябе цяпер. – Рагоча звонка. Любіць смех і кпіны. Віно ракою, ім усё адно. Што ім натоўп, яны яму не вінны, Яны шчаслівыя і п’юць віно. – Эй, прэч назад! Не рушце! Стойце, слугі! Паслухайце, вось так было: – крычыць, – Я закалоў гаспадара, заслугі Ягонай тут няма, ён ні пры чым! На стол ускочыў, зброяй грозна бразнуў, Натоўп знямеў, як быццам грымнуў гром. З усмешкай сонечнай: – Пусціце блазна, Калі не хочаце ісці за карчмаром! – Натоўп раздаўся. Ногі падкасіла Нянавісць, ганьба, я ісці не мог. Разбіты сорамам, упаў без сілы Туды, у цемру, за парог. Перакладзена з выдання: Caks A. Izlase. 1, sejums.– Riga: Latvijas Valsts Izdevnieciba, 1961.– 422 lpp. Зборнік Чака “Плача ў вокны туман...” выкладзены на сайце<A HREF="http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/pieraklady/siomucha/czaks/spis_czaks.htm" TARGET="_blank">kamunikat.org</A> © Васіль Сёмуха, пераклад, 2010<a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Czaks, Aliaksandr/Caks_vershy.pdf"><img class="text" alt='Czaks, Aliaksandr.pdf' src="/img/icons/pdf.gif"/></a> <a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Czaks, Aliaksandr/Caks_vershy.doc"><img class="text" alt='Czaks, Aliaksandr.doc' src="/img/icons/doc.gif"/></a> <a href='PS_PAGE_LINK'>чытайце цалкам на prajdzisvet.org</a>
Дадаць у ЖЖ
Tweet

АЎТАПАРТРЭТ З ЛЮСТЭРКАМІ

Аляксандр Чак (Aleksandrs Čaks) 1901 – 1950

Бяскрай жыцця мне дараваны... Вершы

Падсвечнiк

(Svecturis)

Франсуа Віён

(Fransua Vijons)