1

Заплакала, затужыла ў сваім доме (на Мяшчанскай вуліцы, №37) мадам СТАХАНЧЫХА ТАРАСАЎНА:

Ой, хто скажа, хто раскажа, ці ты, доня, ці ты, пташка, а ці ты, Маці Божая, куды ён, у якую старонку ўцякае ды на каго ж мяне, бедную, пакіда-а-е?

Панурылася канарка ў клетцы, пасмутнеў абраз Божай Маці. Маўчаць. Толькі СЯРЭДНЯЯ ДАЧКА каля маці завіхаецца:

– Матуля!

– Не перабівай!

– Выпіце, міленькая...

– Што гэта?

– Валяр’янавыя кроплі.

– Прэч, адчапіся! Хіба ж можна такую драму ў сэрцы ды валяр’янкаю спыніць... Дай мне атруты!

– Селі б вы лепш далей ад акна, а то...

– А то што?

– Людзі ж праходзяць паўз вокны...

– Тоўчанага шкла дай, я атручуся!..

– Суседзі ж вунь бачаць і чуюць.

– Хай бачаць! Хай чуюць! Як сябры – хай пашкадуюць, а ворагі – хай пазлараднічаюць, што драма такая ў нас дома, што муж мой законны ўцяка-а-е...

2

Увайшла СТАРЭЙШАЯ ДАЧКА. СЯРЭДНЯЯ да яе:

– Паклікала хроснага?

– Ідзе.

ТАРАСАЎНА (так і страпянулася):

– Дзе ён, далёка?

– Зараз увойдзе.

– Дзе, пытаю?

– Дык кажу ж вам, мамачка, зараз... Заскочыў у адно месца, заслаб на шлунак...

ТАРАСАЎНА (уцерлася):

– А госпадзе, так бы й казала адразу. А ці прыбрана там?

– Я мыла ўчора.

СЯРЭДНЯЯ (да старэйшай):

– Ты ж сказала хроснаму, што татка пабег ужо па пашпарт?

– Анягож.

– А ён што?

– Сказаў, што ўжо ведае.

ТАРАСАЎНА:

– А басоў з царквы паклікала?

– Любуня ж пабегла.

– А гарэлкі басам?

– Яна й гарэлкі купіць.

– Ідзі ж, мая дачушка, ды нарэж цыбулі дробненька, рэдзькі, алеем памасці на закуску людзям.

СТАРЭЙШАЯ (так і пырснула):

Усё я ды я! І па хроснага, і па басоў, і цыбулю крышы. А яна вунь стаіць – рукі ў бокі...

СЯРЭДНЯЯ:

А кветкі хто паліў, як не я? А хто з валяр’янкаю, як не я? З’ела?

(Ушчыкнулі адна адну, каб маці не бачыла).

– Ой!

– Ой-ой!

ТАРАСАЎНА:

Ой, памру я і яшчэ раз памру з такімі дачушкамі, мне ўжо цёмна ўваччу і сонца пачарнела, а яны таго гора яшчэ й дадаюць. Дайце карты. Яшчэ раз кіну на яго... Яшчэ раз, дый годзе.

(Кінула на карты. Глянула. За сэрца ўзялася).

Ой, зноўку дарога кладзецца!..

ДОЧКІ:

– Ды няўжо ж, няўжо ж, матулечка мілая?

– Ці ж не бачыш? Чырвоная шасцёрка!

А ў ТАРАСАЎНЫ жах у вачах глыбокі, містычны:

Варажу, варажу – і усё гэтая карта... А тут яшчэ й сон: дарога ў полі і месяц шчарбаты, смутны такі, бледны... Быццам бы ўцякае, пакаціўся за зямлю. А я стаю пры дарозе, як цень той самотны. Гэта ж бацька наш, месяц той... Чуе душа мая – уцячэ ён, пако-о-ціцца, загіне ў даро-о-зе...

ДОЧКІ:

– Матулечка, цсс!

– Суседзі ідуць.

ТАРАСАЎНА:

Годзе маўчаць, бо ўжо намаўчалася! І хавацца годзе! Хай ведаюць усе, якая ў доме і ў сэрцы драма...