Ян Якаб Слаўэрхоф (Jan Jacob Slauerhoff) - Наўкол — марскі прастор.... Вершы

Наўкол — марскі прастор... Вершы

Нявольнікі

(De Dwangarbeiders)

Кітайцы-кулі ў гаванях да скону
Яднаюць з рытмам стогны ля вады,
І грузяць ад Шанхаю да Кантону
Тавары Паднябеснай на суды.

Адданыя зададзенаму кроку,
Пад вечны рытм нясуць па трапах кладзь,
Бывае, што глядзяць на боль звысоку —
Здаецца, нават плечы не смыляць.

Дамы для кулі — ліхтэры і джонкі,
Дзе вабіць непрытомнасцю ляжак.
Паэты ж рэдка выглядаюць вонкі
З гарбатняў — ім без рытму аніяк.

“Уславім ладу вышняга бясспрэчнасць!
Усё пад небам вартае пахвал”.
Ды не, мы бачым побач супярэчнасць.
Гарбатня — тут. Крыху вышэй — прычал.

“Праводзяць кулі ноч у снах трывожных.
Ці можа супакоіцца паэт?”
Не: як пятля — пракляцце для астрожных,
Так для паэтаў — літасцівы свет.

І хтосьці ўбачыць з глыбіні Сусвету:
Іх лёс — заўжды дзяліць адну журбу.
Выносіць словы з цішыні — паэту,
Выносіць грузы з карабля — рабу.

У рытме іх адзіная надзея
Не паддавацца болю і бядзе:
Паэт, яго згубіўшы, звар’яцее,
А раб, яго згубіўшы, упадзе.

Прыходзіць час — здымаюць кулі ношы,
Чакае іх абед і цішыня.
Няма ў паэта гэтае раскошы,
Сваю пакуту церпіць ён штодня.

Яму жыццём пастаўленая ўмова,
Каб, як вар’ят, ён быў усім чужы
І каб з маўчання нёс за словам слова
У вечным рытме верша — да мяжы.

Канец

(Het Einde)

Калісь я чорнай жыў тугой,
Яна — як след ад ран,
І дыхаў думкай я такой:
Вярнуць здалее мне спакой
Далёкі акіян.

І вось ад берагу адплыў,
Наўкол — марскі прастор адно,
Алены болей не відно
І цень Да Кунья знік даўно,
Ды цягне зноў, нібы прыліў

Зямля, прытулак цёмны мой.
Я ўведаў, што спакой — падман:
Не суша і не акіян,
А дошкі след, што з’еў туман
Ці змыў прыбой.

Від на Макао з вяршыні гары

(Uitzicht op Macao van Monte af)

Гару пакінуў ранак без убору —
Вяршыню агаліў расталы змрок.
Вунь канакрад чакае прыгавору,
Вунь сохне джонка ад яго за крок.

Пяску нанесла хвалямі на ўзморак,
Але суды ўваходзяць лёгка ў док.
А што ў завулках? Горай за паморак
Катуе голад ціхі гарадок.

Штодня ў жыццё прыходзяць немаўляты,
Вяртаюцца штодня старыя ў прах,
Сплываюць джонкі і імчаць дахаты,
Вітае пушка ноч па вечарах.

Усё як і калісьці: схіл пакаты,
Заходы, джонкі, стрэлы і раскаты.
Неспасцігальны лёс прарочыць страты...
Я крок свой чую рэхам у гарах.

Камоэнш

(Camoës)

Ён, аўтар “Лузіяд”, хацеў бадзяцца,
Хацеў быць вольным, кратам насупор,
Ды лёс яго — як катаржная праца
І дар нябёс: пражыць свой мужны твор.

Ён, вязень і ўцякач, стаў забывацца,
Што здрадлівая слава з даўніх пор,
Што муза не ратуе нас, паяцаў, —
І ад чумы, знясілены, памёр.

Нам, лёс асуджаным змагаць упарта,
Заўсёды помніць гэты прыклад варта,
Бо ператворыць гора мару ў пыл.

Бо так заўжды было, і ёсць, і будзе,
Калі з жыццём з апошніх б’ешся сіл,
Пакуль крывёй твае не сыдуць грудзі.

Прадказанне

(De voorteekenen)

Люляе белых зімародкаў
Вада ля зялёных галінаў,
І яна крычыць мне пра гэта
Чароўным голасам: “Яны — прыкмета
Удачы!”
А я далей за яе бачу,
Як ляціць з далечыні, што смугою адзета,
Чорная птушка горных далінаў.

Накцюрн

(Nocturne)

Навошта серэнада?
Ты й так сустрэчы рада,
Забыўшыся на сон.
Павее ветрык свежы,
І, скінуўшы адзежы,
Ты выйдзеш на балкон.

І я прыйду, каб вусны
Спазналі смак спакусны,
Каб з-за балконных крат
Дапасці да бясплодных
Грудзей, пакуль халодных,
Саспелых акурат.

Кляну я перашкоду,
Што нішчыць асалоду,
Глыбейшую стакроць
Ад ведання, што путы
Пасля такой пакуты
З’яднаюць дух і плоць.

І ток крыві шалёнай
Красуні распалёнай,
І скуры пах п’яны...
І жарсная трывога,
Бо ты ўжо без нічога,
О прывід мой начны!

Я любы, я чаканы,
Але апанаваны
Праблемаю адной:
З любоўю ўсё цудоўна,
А тут — пруты раптоўна!
І ты — як за сцяной.

Але мой боль не вечны:
Балкон твой недарэчны —
Нібыта цноты пас.
Адчайна вабіць мэта,
І агароджа гэта
Наўрад ці спыніць нас.

пераклад з нідэрландскай — Ганна Янкута

<a name="niavolniki"></a><h2>Нявольнікі</h2><h3>(De Dwangarbeiders)</h3>Кітайцы-кулі ў гаванях да скону Яднаюць з рытмам стогны ля вады, І грузяць ад Шанхаю да Кантону Тавары Паднябеснай на суды. Адданыя зададзенаму кроку, Пад вечны рытм нясуць па трапах кладзь, Бывае, што глядзяць на боль звысоку — Здаецца, нават плечы не смыляць. Дамы для кулі — ліхтэры і джонкі, Дзе вабіць непрытомнасцю ляжак. Паэты ж рэдка выглядаюць вонкі З гарбатняў — ім без рытму аніяк. “Уславім ладу вышняга бясспрэчнасць! Усё пад небам вартае пахвал”. Ды не, мы бачым побач супярэчнасць. Гарбатня — тут. Крыху вышэй — прычал. “Праводзяць кулі ноч у снах трывожных. Ці можа супакоіцца паэт?” Не: як пятля — пракляцце для астрожных, Так для паэтаў — літасцівы свет. І хтосьці ўбачыць з глыбіні Сусвету: Іх лёс — заўжды дзяліць адну журбу. Выносіць словы з цішыні — паэту, Выносіць грузы з карабля — рабу. У рытме іх адзіная надзея Не паддавацца болю і бядзе: Паэт, яго згубіўшы, звар’яцее, А раб, яго згубіўшы, упадзе. Прыходзіць час — здымаюць кулі ношы, Чакае іх абед і цішыня. Няма ў паэта гэтае раскошы, Сваю пакуту церпіць ён штодня. Яму жыццём пастаўленая ўмова, Каб, як вар’ят, ён быў усім чужы І каб з маўчання нёс за словам слова У вечным рытме верша — да мяжы. <a name="kanec"></a><h2>Канец</h2><h3>(Het Einde)</h3>Калісь я чорнай жыў тугой, Яна — як след ад ран, І дыхаў думкай я такой: Вярнуць здалее мне спакой Далёкі акіян. І вось ад берагу адплыў, Наўкол — марскі прастор адно, Алены болей не відно І цень Да Кунья знік даўно, Ды цягне зноў, нібы прыліў Зямля, прытулак цёмны мой. Я ўведаў, што спакой — падман: Не суша і не акіян, А дошкі след, што з’еў туман Ці змыў прыбой. <a name="vid"></a><h2>Від на Макао з вяршыні гары</h2><h3>(Uitzicht op Macao van Monte af)</h3>Гару пакінуў ранак без убору — Вяршыню агаліў расталы змрок. Вунь канакрад чакае прыгавору, Вунь сохне джонка ад яго за крок. Пяску нанесла хвалямі на ўзморак, Але суды ўваходзяць лёгка ў док. А што ў завулках? Горай за паморак Катуе голад ціхі гарадок. Штодня ў жыццё прыходзяць немаўляты, Вяртаюцца штодня старыя ў прах, Сплываюць джонкі і імчаць дахаты, Вітае пушка ноч па вечарах. Усё як і калісьці: схіл пакаты, Заходы, джонкі, стрэлы і раскаты. Неспасцігальны лёс прарочыць страты... Я крок свой чую рэхам у гарах. <a name="camoes"></a><h2>Камоэнш</h2><h3>(Camoës) </h3>Ён, аўтар “Лузіяд”, хацеў бадзяцца, Хацеў быць вольным, кратам насупор, Ды лёс яго — як катаржная праца І дар нябёс: пражыць свой мужны твор. Ён, вязень і ўцякач, стаў забывацца, Што здрадлівая слава з даўніх пор, Што муза не ратуе нас, паяцаў, — І ад чумы, знясілены, памёр. Нам, лёс асуджаным змагаць упарта, Заўсёды помніць гэты прыклад варта, Бо ператворыць гора мару ў пыл. Бо так заўжды было, і ёсць, і будзе, Калі з жыццём з апошніх б’ешся сіл, Пакуль крывёй твае не сыдуць грудзі. <a name="pradkazanne"></a><h2>Прадказанне</h2><h3>(De voorteekenen) </h3>Люляе белых зімародкаў Вада ля зялёных галінаў, І яна крычыць мне пра гэта Чароўным голасам: “Яны — прыкмета Удачы!” А я далей за яе бачу, Як ляціць з далечыні, што смугою адзета, Чорная птушка горных далінаў. <a name="nocturne"></a><h2>Накцюрн</h2><h3>(Nocturne)</h3>Навошта серэнада? Ты й так сустрэчы рада, Забыўшыся на сон. Павее ветрык свежы, І, скінуўшы адзежы, Ты выйдзеш на балкон. І я прыйду, каб вусны Спазналі смак спакусны, Каб з-за балконных крат Дапасці да бясплодных Грудзей, пакуль халодных, Саспелых акурат. Кляну я перашкоду, Што нішчыць асалоду, Глыбейшую стакроць Ад ведання, што путы Пасля такой пакуты З’яднаюць дух і плоць. І ток крыві шалёнай Красуні распалёнай, І скуры пах п’яны... І жарсная трывога, Бо ты ўжо без нічога, О прывід мой начны! Я любы, я чаканы, Але апанаваны Праблемаю адной: З любоўю ўсё цудоўна, А тут — пруты раптоўна! І ты — як за сцяной. Але мой боль не вечны: Балкон твой недарэчны — Нібыта цноты пас. Адчайна вабіць мэта, І агароджа гэта Наўрад ці спыніць нас. пераклад з нідэрландскай — <a href="/translator/11-jankuta-hanna.html">Ганна Янкута</a> © Ганна Янкута, пераклад, 2009. <a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Slauerhoff, Jan Jacob/Slauerhoff_vershy.pdf"><img class="text" alt='Slauerhoff, Jan Jacob.pdf' src="/img/icons/pdf.gif"/></a> <a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Slauerhoff, Jan Jacob/Slauerhoff_vershy.doc"><img class="text" alt='Slauerhoff, Jan Jacob.doc' src="/img/icons/doc.gif"/></a> <a href='PS_PAGE_LINK'>чытайце цалкам на prajdzisvet.org</a>
Дадаць у ЖЖ
Tweet

Art Detected

Ян Якаб Слаўэрхоф (Jan Jacob Slauerhoff) 1898 – 1936