нумар 9

27 сакавіка 2012

Art Detected

Злачынства, сэр!

• Артур Конан Дойл
• Пяць апельсінавых зярнятак
• Рытуал Масгрэйваў
• Вампір у Сасэксе
• Гілберт Кіт Чэстэртан
• Лятучыя зоркі
• Жалоба маркіза Марна
• Агата Крысці
• З’яўленне містэра Кіна
• Э. Т. А. Гофман
• Мадэмуазэль дэ Скюдэры
• Эдгар По
• Скрадзены ліст
• Ты — той чалавек
• Марыс Леблан
• Авантура Арсэна Люпэна. П’еса
• Фрэнк Р. Стоктан
• Панна ці тыгр?
• Роберт ван Гулік
• Ён прыходзіў з дажджом
• Карэл Чапэк
• Злачынства на пошце
• Даніэль Клугер
• Цана любові
• Вольга Такарчук
• Прачынайся, ты забіты
• Інгрыд Ноль
• Хлуслівыя языкі
• Маўрыцыё Бліні
• Джулія

Бясчынства, сэр!

• Брэт Гарт
• Скрадзены партсігар
• Рэкс Стаўт
• Ўотсан быў жанчынай?
• Даніэла Капітанява
• Забойства ў Жлуктаве
• Жан Жыраду
• На валаску
• Аркадзь Аверчанка
• Зніклы галёш Добльса

За сцэнай

• Даніэль Клугер
• Баскервільская містэрыя. Раздзелы з кнігі
• Стывен Ван Дайн
• Дваццаць правілаў дэтэктыўшчыка
• Корнэль Фёльдвары
• Забойства як жанр. З кнігі "Пра дэтэктыў"
• Роналд Нокс
• Дзесяць запаветаў дэтэктыўнай літаратуры

Ключавая рэпліка

• Даніэль Клугер
• Пакуль нас цікавіць герой, які думае, дэтэктыў будзе існаваць
• Лідыя Ёхансэн
• Перакладаю тое, што люблю

Нечаканы паварот

• Слядамі Шэрлака Холмса

Мышалоўка+разгарнуць

Пераклады пераможцаў "Ператвора"

• Вацлаў Панкаўчын
• А з неба будуць падаць вусені
• Хутчэй мяне пабудзі!
• Канец свету і разбітыя яйкі
• Наташа Герке
• Банальнасць
• Экскурсія
• Натхненне
• Яна Бэнява
• Нармальнае зло
• Ян Балабан
• Тэрарыстка
• Таццяна Заміроўская
• Благое прадчуванне: госці
• Скрадзеныя галасы

Бэйкер-стрыт 221b

• Сяргей Сматрычэнка
• Камандай мы здольныя на многае

НАПІСАЛІ ЗАБОЙСТВА

ПЕРАКЛАЛІ ЗАБОЙСТВА

ТЭКСТ

Міхай Эмінэску ( Mihai Eminescu ) 1850 – 1889

Вурдалакі (Strigoii) Паэма



І

...і развеецца гэта, як дым над зямлёй.
Як кветкі, адцвілі яны, як трава, былі скошаныя,
і абгарнулі іх палатном, і зямлёю засыпалі.

У храме старажытным, пад велічным скляпеннем,
Між мноства свечак — жарам пячэ й адна іскра, —
У саване, абліччам нямым да алтара,
Спіць вечным сном нявеста аварскага цара,
І поўніцца прастора святарскім песнапеннем.

Ўніз валасы ліюцца залевай залатою,
Аздобы ззяюць ярка, ды смерці ўсё адно:
Запалі вочы, ўсмешку святую ледзь відно
На вуснах нерухомых, чырвоных, як віно,
На твары, што заліты жахлівай белізною.

Перад труною ўкленчыў аварскі горды ўладца,
Агонь адчаю позірк Аральду запаліў
І вочы слёз пазбавіў, крывёю іх наліў,
Крык з горла рвецца — гора спыняе той парыў,
Адно сабе самому цар можа спавядацца.

“З глыбі лясоў вячыстых зусім яшчэ хлапчом
Я паглынаў вачыма свет у нямой пажадзе,
Я марыў, каб ён цалкам маёй скарыўся ўладзе,
Я царствы і народы ўздымаў у мройным чадзе
І ў хуткіх хвалях Волгі адшукваў брод мячом.

І многія народы маёй здаліся сіле,
І свет дрыжаў ад дзёрзкай, цяжкой мае хады,
Паўбогам быў я грозным для дзікае арды.
Плямёны качавыя, што я паслаў тады,
Да полюсу бяскрайні прастор запаланілі.

Пакінуў Одын неба — свой храм з ільдоў, калі
Пайшлі яго народы за зоркаю крывавай:
Жрацы яго сівыя іх спакусілі славай —
І, выракшыся міру, з лясоў нястрымнай лавай
Шматтысячныя войскі да Рыму пацяклі.

І смерць тваіх падданых з маіх прымала рук,
І да Днястра дайшоў я, і на маёй дарозе
З дарадцамі ты стала, прыўкрасная, бы ў крозе,
І апусціў я вочы, красы трываць не ў змозе, —
Раз’ятраны шаленец... спалоханы хлапчук.

Я затрымцеў, пачуўшы твой голас, поўны чараў,
Табе ў адказ ні слова прамовіць я не змог —
О, лепш бы разышлася зямля тады ля ног...
Далоні твар закрылі, і слёзы на вачох
Упершыню адчуў я... Я болей не ўладарыў.

Мяне з усмешкай дзіўнай, што на губах трымцела,
Пакінулі дарадцы з табою аднаго.
Чаму сюды прыйшла ты з дунайскіх берагоў, —
Пытаў цябе я потым, — адкрый жа мне, чаго
Ад варвара з дрымучых лясоў ты захацела?

З вачэй глядзела неба, пяшчотай чыстых слёз
Гучаў ласкавы голас — струны трымтлівай звон:
“О рыцар уладарны, аддайце мне ў палон
Вы хлопчыка-Аральда, жадаю я, каб ён
Пакорліва й слухмяна даверыў мне свой лёс”.

І, меч табе аддаўшы, уладу й моц саму,
Я жыць стаў, як належыць дзіцяці, не герою,
Пра ўвесь сусвет я марай не цешыўся старою,
Я слухаў вашы песні, і сэрца той парою
Ты аддала, ўладарка, палонніку свайму.

Як толькі ад паглядаў хавала ўсё імгла,
Са светлай дзевай піў я да дна кахання чару.
Мне не забыць ніколі ні белых рук, ні жару,
З якім ты ў палкай бітве шаптала мне: “О цару,
Прасіць майго Аральда я да цябе прыйшла”.

Калі б прасіла земляў ты гораду любога,
Карон цароў вянчаных ці камянёў каштоўных,
З начнога небасхілу адвечных зор вандроўных...
Я здзейсніць мог любое з жаданняў невымоўных —
Ты ж аднаго Аральда жадала, больш нічога.

Ах, дзе той час забыты, калі шукаў я брод
Да вольнага сусвету, да неасяжнай далі...
Лепш бы не стрэў цябе я, каб дух не ведаў жалю,
Каб гарады за спінай руінамі ляжалі,
Як мары, што ў лясах я выношваў столькі год”.

Гараць агні над тою, якое больш няма.
Дунайскую царыцу праводзячы ў магілу,
Манахі йдуць, што прышласць прадбачыць маюць сілу,
І святары, чый позірк жыццё амаль згасіла,
З глухімі галасамі, старыя, як зіма.

Спеў сціх; труну царыцы прымае склепу ціш,
Жрацоў чужое веры амаль не чутна кроку,
У цемры непрагляднай не разабрацца зроку,
Выхоплівае свечкі агонь з густога змроку
На камні надмагільным пячатку з воску — крыж.

Цалкам паэма з'явіцца на нашым сайце пазней.

© К. Коракс, пераклад, 2009

пераклад з  румынскай   –   К. Коракс

• <p class="center"><strong>І</strong><br/></p> <br/> <p class="right"><em>...і развеецца гэта, як дым над зямлёй.<br/> Як кветкі, адцвілі яны, як трава, былі скошаныя,<br/> і абгарнулі іх палатном, і зямлёю засыпалі.</em></p> <br/> У храме старажытным, пад велічным скляпеннем,<br/> Між мноства свечак — жарам пячэ й адна іскра, —<br/> У саване, абліччам нямым да алтара,<br/> Спіць вечным сном нявеста аварскага цара,<br/> І поўніцца прастора святарскім песнапеннем.<br/> <br/> Ўніз валасы ліюцца залевай залатою,<br/> Аздобы ззяюць ярка, ды смерці ўсё адно:<br/> Запалі вочы, ўсмешку святую ледзь відно<br/> На вуснах нерухомых, чырвоных, як віно,<br/> На твары, што заліты жахлівай белізною.<br/> <br/> Перад труною ўкленчыў аварскі горды ўладца,<br/> Агонь адчаю позірк Аральду запаліў<br/> І вочы слёз пазбавіў, крывёю іх наліў,<br/> Крык з горла рвецца — гора спыняе той парыў,<br/> Адно сабе самому цар можа спавядацца.<br/> <br/> “З глыбі лясоў вячыстых зусім яшчэ хлапчом<br/> Я паглынаў вачыма свет у нямой пажадзе,<br/> Я марыў, каб ён цалкам маёй скарыўся ўладзе,<br/> Я царствы і народы ўздымаў у мройным чадзе<br/> І ў хуткіх хвалях Волгі адшукваў брод мячом.<br/> <br/> І многія народы маёй здаліся сіле,<br/> І свет дрыжаў ад дзёрзкай, цяжкой мае хады,<br/> Паўбогам быў я грозным для дзікае арды.<br/> Плямёны качавыя, што я паслаў тады,<br/> Да полюсу бяскрайні прастор запаланілі.<br/> <br/> Пакінуў Одын неба — свой храм з ільдоў, калі<br/> Пайшлі яго народы за зоркаю крывавай:<br/> Жрацы яго сівыя іх спакусілі славай —<br/> І, выракшыся міру, з лясоў нястрымнай лавай<br/> Шматтысячныя войскі да Рыму пацяклі.<br/> <br/> І смерць тваіх падданых з маіх прымала рук,<br/> І да Днястра дайшоў я, і на маёй дарозе<br/> З дарадцамі ты стала, прыўкрасная, бы ў крозе, <br/> І апусціў я вочы, красы трываць не ў змозе, —<br/> Раз’ятраны шаленец... спалоханы хлапчук.<br/> <br/> Я затрымцеў, пачуўшы твой голас, поўны чараў,<br/> Табе ў адказ ні слова прамовіць я не змог —<br/> О, лепш бы разышлася зямля тады ля ног...<br/> Далоні твар закрылі, і слёзы на вачох<br/> Упершыню адчуў я... Я болей не ўладарыў.<br/> <br/> Мяне з усмешкай дзіўнай, што на губах трымцела,<br/> Пакінулі дарадцы з табою аднаго.<br/> Чаму сюды прыйшла ты з дунайскіх берагоў, —<br/> Пытаў цябе я потым, — адкрый жа мне, чаго<br/> Ад варвара з дрымучых лясоў ты захацела?<br/> <br/> З вачэй глядзела неба, пяшчотай чыстых слёз<br/> Гучаў ласкавы голас — струны трымтлівай звон:<br/> “О рыцар уладарны, аддайце мне ў палон<br/> Вы хлопчыка-Аральда, жадаю я, каб ён<br/> Пакорліва й слухмяна даверыў мне свой лёс”.<br/> <br/> І, меч табе аддаўшы, уладу й моц саму,<br/> Я жыць стаў, як належыць дзіцяці, не герою,<br/> Пра ўвесь сусвет я марай не цешыўся старою,<br/> Я слухаў вашы песні, і сэрца той парою<br/> Ты аддала, ўладарка, палонніку свайму.<br/> <br/> Як толькі ад паглядаў хавала ўсё імгла,<br/> Са светлай дзевай піў я да дна кахання чару.<br/> Мне не забыць ніколі ні белых рук, ні жару,<br/> З якім ты ў палкай бітве шаптала мне: “О цару,<br/> Прасіць майго Аральда я да цябе прыйшла”.<br/> <br/> Калі б прасіла земляў ты гораду любога,<br/> Карон цароў вянчаных ці камянёў каштоўных,<br/> З начнога небасхілу адвечных зор вандроўных...<br/> Я здзейсніць мог любое з жаданняў невымоўных — <br/> Ты ж аднаго Аральда жадала, больш нічога.<br/> <br/> Ах, дзе той час забыты, калі шукаў я брод<br/> Да вольнага сусвету, да неасяжнай далі...<br/> Лепш бы не стрэў цябе я, каб дух не ведаў жалю,<br/> Каб гарады за спінай руінамі ляжалі,<br/> Як мары, што ў лясах я выношваў столькі год”.<br/> <br/> Гараць агні над тою, якое больш няма.<br/> Дунайскую царыцу праводзячы ў магілу,<br/> Манахі йдуць, што прышласць прадбачыць маюць сілу,<br/> І святары, чый позірк жыццё амаль згасіла,<br/> З глухімі галасамі, старыя, як зіма.<br/> <br/> Спеў сціх; труну царыцы прымае склепу ціш,<br/> Жрацоў чужое веры амаль не чутна кроку,<br/> У цемры непрагляднай не разабрацца зроку,<br/> Выхоплівае свечкі агонь з густога змроку<br/> На камні надмагільным пячатку з воску — крыж.<br/> <br/> <strong>Цалкам паэма з'явіцца на нашым сайце пазней.</strong> <br/> </p><p class="rights">© К. Коракс, пераклад, 2009<br><br><a href='PS_PAGE_LINK'>чытайце цалкам на prajdzisvet.org</a>

  Дадаць у ЖЖ
• Tweet

пакінуць каментар

Імя*:

Каментар*:

Увядзіце код*:

каментаваць