(Фрыдрых фон Гардэнберг) Наваліс ((Friedrich von Hardenberg) Novalis) - Шчасны, хто стаў мудрацом.... Вершы

Шчасны, хто стаў мудрацом... Вершы

З “Гімнаў Начы”

(Hymnen an die Nacht)

Стаіш ты ўжо даўным-даўно, юнак,
На нашым надмагіллі ў задуменні;
У цемры, нібы суцяшальны знак, —
Вышэйшай чалавечнасці ўзнікненне.
Туга нас соладка завабіць так,
Перш чым жалоба жарсліва сустрэне...
Жыцця адвечнага — у смерці адкрыццё;
Ты — Смерць: нам толькі ты нясеш Жыццё.

Пачатак

(Anfang)

Не шолах гэта — ці я народжаны
Не дзеля зоркі гэтай — а толькі так, крыху
     Ў вар’яцкім свеце ў прыцягненне
Кола магнітнага моцна трапіў?

Ці быў той шолах зграбнай грацыі
Усведамленым цэлым? — Ці была вера ўся
     У чалавецтва мімалётнай?..
Што ёсць жыццё, калі гэта — шолах?

Вечна адлучаным быць? — Ёсць у мяне
Прадбачанне будучай еднасці, што
     Прызнаная ўжо намі — нашай,
Ды не прыўлашчаная дарэшты...

І гэта — шолах? тады ж бо й ісціны
Цвярозасць — толькі маса, глей, пустаты
     Усведамленне, адчуванне
Стратаў, знішчальнае адмовы.

Чым за імкненне жыць узнагародзяць нам
Памкненне дзікае — быць ворагам сабе,
     На бруд, што наўкола нас, глянуць
Весела: можа ў тым — прызначэнне?

Што мудраца вядзе праз жыццё, як не
Паходня — да сэнсу найвышэйшага?
     Што ж мае ён — ствараць цярпліва,
Легчы ды назаўсёды замерці?

Не шолах ты, а — голас генія,
Ты — ўвасабленне неўміручасці, ты —
     Усведамленне вартасці той,
Што толькі тут цяпер пазнаецца.

Некалі чалавецтва будзе мне
Тым, чым Сафія ёсць — зграбнай грацыяй —
     Яе найвышэйшую свядомасць
Блытаць не стануць з плачу відзежай.

[Двувершы 1798 г.]

([Distichen 1798])

1

Бедная глеба, сябры: трэба рупліва насенне
     Сеяць, каб хоць бы крыху ўсё-ткі ўрадзіла зямля.

2

Клёку замала дасціпнаму — толькі ствараць сусветы:
     Сэрца ў любові натоліць духу памкненні, аднак.

3

Хай рой стракоз ляціць, гэтых чужынак цнатлівых,
     Следам за зоркай двайной, проста з дарамі да нас.

4

Неяк камусьці ўдалося ўзняць шлейф багіні Саіса —
     Што ж ён убачыў? — Дзіва дзівосаў, самога сябе.

5

Князь — гэта нуль, сам сабою — нішто. Ды як лічбы
     Побач адвольна паставіць, значыць ён шмат.

6

Як тыя сеткі, гіпотэзы: як не паставіш, не зловіш...
     Ці ж без гіпотэз Амерыку нехта адкрыў бы?
Слава гіпотэзе: толькі яна застаецца заўсёды
     Новаю — хоць бы й сябе перамагла самую.

7

Ці ж неразумна шукаць нам хаўруснікаў на начаванне?
     Значыць, і той не дурны, любіць нябожчыкаў хто.

8

     Шчаснае спадзяванне Quintus’a

Пятым я нарадзіўся, спазнаў пакуты, жабрацтва.
     Радасна паміраю: трэці сканаў раней.

[Сябе самога спазнай]

([Kenne dich selbst])

Ёсць адно, што здаўна шукалася чалавекам;
     І паўсюль — то ў вышыні ці то ў глыбінях зямлі —
Ён пад імёнамі рознымі — марна — схавацца імкнуўся;
     Ён адчуваў заўжды гэта, толькі не спасцігаў.
Некалі нехта з’явіўся: дзецям у міфах прыязных
     Шлях да таемнага схову-замку ён апісаў.
Ды мала хто зразумеў адгадкі сэнс шыфраваны
     Люду наогул няшмат бачыла мэту сваю.
Часу шмат уцякло, бо памылкі чуццё абвастраюць —
     Што нам і міфы ўжо праўду не хочуць сказаць.
Шчасны, хто стаў мудрацом і ламаць галаву не мусіць,
     Хто ўжо арэх раскусіў вечнае мудрасці той...
Толькі разумны — ў адэптах сапраўдных: ён пераўтварае
     Ў золата ўсё і ў жыццё — без цуда-сродкаў зусім.
Пáра ў свяшчэннай колбе — дух царскі; а вось — Фэбаў храм...
     І ўрэшце кеміць ён: Сябе самога спазнай.

пераклад з нямецкай — Лявон Баршчэўскі

Пераклад зроблены з выдання:
Novalis. Werke in einem Band. — Berlin und Weimar: Aufbau-Verlag, 1983.© Лявон Баршчэўскі, пераклад, 2010

<a name="himny"></a><h2>З “Гімнаў Начы”</h2><h3>(Hymnen an die Nacht)</h3>Стаіш ты ўжо даўным-даўно, юнак, На нашым надмагіллі ў задуменні; У цемры, нібы суцяшальны знак, — Вышэйшай чалавечнасці ўзнікненне. Туга нас соладка завабіць так, Перш чым жалоба жарсліва сустрэне... Жыцця адвечнага — у смерці адкрыццё; Ты — Смерць: нам толькі ты нясеш Жыццё. <a name="paczatak"></a><h2>Пачатак</h2><h3>(Anfang)</h3>Не шолах гэта — ці я народжаны Не дзеля зоркі гэтай — а толькі так, крыху Ў вар’яцкім свеце ў прыцягненне Кола магнітнага моцна трапіў? Ці быў той шолах зграбнай грацыі Усведамленым цэлым? — Ці была вера ўся У чалавецтва мімалётнай?.. Што ёсць жыццё, калі гэта — шолах? Вечна адлучаным быць? — Ёсць у мяне Прадбачанне будучай еднасці, што Прызнаная ўжо намі — нашай, Ды не прыўлашчаная дарэшты... І гэта — шолах? тады ж бо й ісціны Цвярозасць — толькі маса, глей, пустаты Усведамленне, адчуванне Стратаў, знішчальнае адмовы. Чым за імкненне жыць узнагародзяць нам Памкненне дзікае — быць ворагам сабе, На бруд, што наўкола нас, глянуць Весела: можа ў тым — прызначэнне? Што мудраца вядзе праз жыццё, як не Паходня — да сэнсу найвышэйшага? Што ж мае ён — ствараць цярпліва, Легчы ды назаўсёды замерці? Не шолах ты, а — голас генія, Ты — ўвасабленне неўміручасці, ты — Усведамленне вартасці той, Што толькі тут цяпер пазнаецца. Некалі чалавецтва будзе мне Тым, чым Сафія ёсць — зграбнай грацыяй — Яе найвышэйшую свядомасць Блытаць не стануць з плачу відзежай. <a name="dvuvierszy"></a><h2>[Двувершы 1798 г.]</h2><h3>([Distichen 1798])</h3>1 Бедная глеба, сябры: трэба рупліва насенне Сеяць, каб хоць бы крыху ўсё-ткі ўрадзіла зямля. 2 Клёку замала дасціпнаму — толькі ствараць сусветы: Сэрца ў любові натоліць духу памкненні, аднак. 3 Хай рой стракоз ляціць, гэтых чужынак цнатлівых, Следам за зоркай двайной, проста з дарамі да нас. 4 Неяк камусьці ўдалося ўзняць шлейф багіні Саіса — Што ж ён убачыў? — Дзіва дзівосаў, самога сябе. 5 Князь — гэта нуль, сам сабою — нішто. Ды як лічбы Побач адвольна паставіць, значыць ён шмат. 6 Як тыя сеткі, гіпотэзы: як не паставіш, не зловіш... Ці ж без гіпотэз Амерыку нехта адкрыў бы? Слава гіпотэзе: толькі яна застаецца заўсёды Новаю — хоць бы й сябе перамагла самую. 7 Ці ж неразумна шукаць нам хаўруснікаў на начаванне? Значыць, і той не дурны, любіць нябожчыкаў хто. 8 Шчаснае спадзяванне Quintus’a Пятым я нарадзіўся, спазнаў пакуты, жабрацтва. Радасна паміраю: трэці сканаў раней. <a name="spaznaj"></a><h2>[Сябе самога спазнай]</h2><h3>([Kenne dich selbst]) </h3>Ёсць адно, што здаўна шукалася чалавекам; І паўсюль — то ў вышыні ці то ў глыбінях зямлі — Ён пад імёнамі рознымі — марна — схавацца імкнуўся; Ён адчуваў заўжды гэта, толькі не спасцігаў. Некалі нехта з’явіўся: дзецям у міфах прыязных Шлях да таемнага схову-замку ён апісаў. Ды мала хто зразумеў адгадкі сэнс шыфраваны Люду наогул няшмат бачыла мэту сваю. Часу шмат уцякло, бо памылкі чуццё абвастраюць — Што нам і міфы ўжо праўду не хочуць сказаць. Шчасны, хто стаў мудрацом і ламаць галаву не мусіць, Хто ўжо арэх раскусіў вечнае мудрасці той... Толькі разумны — ў адэптах сапраўдных: ён пераўтварае Ў золата ўсё і ў жыццё — без цуда-сродкаў зусім. Пáра ў свяшчэннай колбе — дух царскі; а вось — Фэбаў храм... І ўрэшце кеміць ён: Сябе самога спазнай. пераклад з нямецкай — <a href="http://prajdzisvet.org/translator/6-barshcheuski-liavon.html">Лявон Баршчэўскі</a> Пераклад зроблены з выдання: Novalis. Werke in einem Band. — Berlin und Weimar: Aufbau-Verlag, 1983.© Лявон Баршчэўскі, пераклад, 2010 <a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Novalis, Friedrich von Hardenberg/Novalis_vershy.pdf"><img class="text" alt='Novalis, Friedrich von Hardenberg.pdf' src="/img/icons/pdf.gif"/></a> <a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Novalis, Friedrich von Hardenberg/Novalis_vershy.doc"><img class="text" alt='Novalis, Friedrich von Hardenberg.doc' src="/img/icons/doc.gif"/></a> <a href='PS_PAGE_LINK'>чытайце цалкам на prajdzisvet.org</a>
Дадаць у ЖЖ
Tweet

Art Detected

(Фрыдрых фон Гардэнберг) Наваліс ((Friedrich von Hardenberg) Novalis) 1772 – 1801