Катры Вала (Katri Vala) - Забітая зямля. Вершы

Забітая зямля Вершы

Апошні вечар красавіка

(Huhtikuun viimeinen ilta)

Ціхі вечар.
Замоўклі, не плачуць стрэхі
і хаваецца сонца за небакраем.
У сінім, нямотным сутонні
плавае наваколле.

Са смалістай духмені
цёмнага лесу
маладзік усплывае,
як вялізная, здзіўленая кветка,
залатая і свежая,
зіхцее на сінім небе.
Усё серабрыцца змярцвелае.
Дзе ж вы затрымаліся, песні,
у якіх звініць п’янючая радасць вясенніх
ручаін і звонкая туга птушынага выраю?
Дзе ж вы затрымаліся, тыя часіны,
калі пунсавее зялёнай крывёю
маладая трава?

На грудзях зямлі

(Maan povella)

Якая ж асалода – прыпасці да тваіх грудзей, зямля,
маладым, аголеным целам
і вуснамі піць тваё зялёнае хараство!
Выглядае аднекуль пяшчотны і востры парастак пралескі,
нібы сіняе здзіўленае вока.

Люблю цябе, зямля!
Счарнелую, папялістую і зялёную,
у квецені і спусцелую,
люблю цябе, зямля!
Я прыпадаю да тваіх грудзей, як да зялёнага алтара,
і чароўны водар з яго
працінае і поўніць празрыстае лёгкае цела –
маю ахвяру жыццю.

Зрабі мяне сваёю падобай, зямля,
заўжды маладой,
заўжды паўнароднай
у бясконцым дзівосным экстазе!
Калі надыйдзе час
і вочы мае прыгаснуць,
а халоднае сэрца знямее,
хай загучыць твой чароўны голас,
твой дзікі неўтаймавальны покліч
працячэ праз мяне
залатым іскрыстым патокам
і абудзіць ува мне радасны свет,
малады, квітнеючы і прамяністы.

Зямля ў квецені

(Kukkiva maa)

Зямля ўспенілася сіне-чырвонымі гронкамі бэзу,
белым інеем кветак рабіны,
сузор'ямі чырвоных смалянак.
Сінія, жоўтыя, белыя кветкі
на лугах, нібы хвалі шалёнага мора.
А водар!
Духмяней святога цім'яну!

Жыць, жыць, жыць!
Пражыць агніста й палка святую хвіліну жыцця,
калі палаюць разгорнутыя пялёсткі,
жыць, нібыта чароўная кветка,
марыць аб сонечнай духмені
і п'яніцца пахамі жыцця!

Што з таго, што падступіцца смерць!
Што з таго, што стракатае дзіва завяне
й сатлее на доле!
Затое было квіценне!
Сонца свяціла,
вялізнае неба й гарачая любоў
зазіралі ў сэрца кветак,
у трапяткое ўлонне жыцця!

Казка

(Satu)

Жыла на свеце князёўна,
пяшчотная, як пралеска.
Жыццё не пачула яе,
бо ціхім быў яе голас.

Тады князёўна дастала з грудзей сваё сэрца
і загаварыла з ім.
А сэрца палала, нібыта келіх,
поўны чырвоных рубінаў.

Князёўна памерла,
не пражыўшы і дня.
А сэрца яе лятала, нібы паходня
над цёмнай пустэльняй,
напаткала жыццё
і ў ягоных жорсткіх руках
рассыпалася на чырвоныя кроплі.

Таіцянская серэнада

(Tahitilainen serenaadi)

На белым пяску праляглі сляды тваіх ног,
прыгожых, як маленькія ракавіны,
а з вянка за табою асыпаліся кветкі.

Здаля на цябе ўвесь дзень я глядзела.
Твой смех іскрыстым дажджом
ліўся на галаву мне,
а рукі твае, нібы спрытныя чорныя птахі,
пяшчотна спляталі вянкі.

Любы, ты прытаміўся
ад сваіх песень і смеху,
ад ціхай паўдзённай спякоты,
але дазволь мне глядзець
на цені тваіх веяў.

Мора да берага туліцца,
а месяц яго пакрыў пацалункамі.
Каб і ты, мой каханы, стаў морам,
а я – той шчаслівай поўняй.

Чырвоны месяц

(Punainen kuu)

О, месяц, які ты барвовы!
Дзе ты быў, што рабіў?
Ты павольна ўсплываеш над лесам
і на твары тваім чароўнае ахмяленне.

Ты, напэўна, плывеш з далёкай краіны,
дзе весяляцца дзівосныя людзі,
дзе паветра напоена п'янючым водарам
пладоў і смехам.
У святле тваім цёмнаскурыя водбліскі
і трымценне вялізных пялёсткаў!
І ты весяліўся з усімі,
паспытаў цудоўных пальмавых вінаў,
а маладыя дзяўчаты смяяліся
і акраплялі твой твар чырвоным сокам пладоў
і кветак!
Табе ўсё мярэсцяцца ласкавыя цёмныя пальцы
і гарачыя кроплі між імі!

Раней такі халодны і ціхі,
ты зараз свецішся барваю,
духмянішся дзіўнай трывогай
і на твары тваім чароўнае ахмяленне.

Пераклад з фінскай – Якуб Лапатка

Пераклад зроблены з выдання:
Katri Vala. Kootut runot. – Porvoo–Helsinki–Juva. – WSOY 1977, 598 s.

Вершы “Накцюрн”, “Жоўты накцюрн”, “Вечар у далёкім садзе”, “Сэрца”, “Асенні вечар”, “Белае сэрца”, “Апошні маладзік”, “Зорны палёт”, “Птушыная казка”, “Шчаслівае імгненне”, “Жыццё” ўпершыню – у штогодніку “Год беларускі – 2002”.

Вершы “Паток”, “Чара”, “Летнім днём”, “Начное неба”, “Коннік”, Мая хаціна” ўпершыню – у альманаху “Далягляды”, 1988.

Тэкст цалкам можна спампаваць па спасылках ніжэй

<a name="vechar"></a><h2>Апошні вечар красавіка</h2><h3>(Huhtikuun viimeinen ilta)</h3> Ціхі вечар. Замоўклі, не плачуць стрэхі і хаваецца сонца за небакраем. У сінім, нямотным сутонні плавае наваколле. Са смалістай духмені цёмнага лесу маладзік усплывае, як вялізная, здзіўленая кветка, залатая і свежая, зіхцее на сінім небе. Усё серабрыцца змярцвелае. Дзе ж вы затрымаліся, песні, у якіх звініць п’янючая радасць вясенніх ручаін і звонкая туга птушынага выраю? Дзе ж вы затрымаліся, тыя часіны, калі пунсавее зялёнай крывёю маладая трава? <a name="hrudziah"></a><h2>На грудзях зямлі</h2><h3>(Maan povella)</h3> Якая ж асалода – прыпасці да тваіх грудзей, зямля, маладым, аголеным целам і вуснамі піць тваё зялёнае хараство! Выглядае аднекуль пяшчотны і востры парастак пралескі, нібы сіняе здзіўленае вока. Люблю цябе, зямля! Счарнелую, папялістую і зялёную, у квецені і спусцелую, люблю цябе, зямля! Я прыпадаю да тваіх грудзей, як да зялёнага алтара, і чароўны водар з яго працінае і поўніць празрыстае лёгкае цела – маю ахвяру жыццю. Зрабі мяне сваёю падобай, зямля, заўжды маладой, заўжды паўнароднай у бясконцым дзівосным экстазе! Калі надыйдзе час і вочы мае прыгаснуць, а халоднае сэрца знямее, хай загучыць твой чароўны голас, твой дзікі неўтаймавальны покліч працячэ праз мяне залатым іскрыстым патокам і абудзіць ува мне радасны свет, малады, квітнеючы і прамяністы. <a name="ziamlia"></a><h2>Зямля ў квецені</h2><h3>(Kukkiva maa)</h3> Зямля ўспенілася сіне-чырвонымі гронкамі бэзу, белым інеем кветак рабіны, сузор'ямі чырвоных смалянак. Сінія, жоўтыя, белыя кветкі на лугах, нібы хвалі шалёнага мора. А водар! Духмяней святога цім'яну! Жыць, жыць, жыць! Пражыць агніста й палка святую хвіліну жыцця, калі палаюць разгорнутыя пялёсткі, жыць, нібыта чароўная кветка, марыць аб сонечнай духмені і п'яніцца пахамі жыцця! Што з таго, што падступіцца смерць! Што з таго, што стракатае дзіва завяне й сатлее на доле! Затое было квіценне! Сонца свяціла, вялізнае неба й гарачая любоў зазіралі ў сэрца кветак, у трапяткое ўлонне жыцця! <a name="kazka"></a><h2>Казка</h2><h3>(Satu)</h3> Жыла на свеце князёўна, пяшчотная, як пралеска. Жыццё не пачула яе, бо ціхім быў яе голас. Тады князёўна дастала з грудзей сваё сэрца і загаварыла з ім. А сэрца палала, нібыта келіх, поўны чырвоных рубінаў. Князёўна памерла, не пражыўшы і дня. А сэрца яе лятала, нібы паходня над цёмнай пустэльняй, напаткала жыццё і ў ягоных жорсткіх руках рассыпалася на чырвоныя кроплі. <a name="serenada"></a><h2>Таіцянская серэнада</h2><h3>(Tahitilainen serenaadi)</h3> На белым пяску праляглі сляды тваіх ног, прыгожых, як маленькія ракавіны, а з вянка за табою асыпаліся кветкі. Здаля на цябе ўвесь дзень я глядзела. Твой смех іскрыстым дажджом ліўся на галаву мне, а рукі твае, нібы спрытныя чорныя птахі, пяшчотна спляталі вянкі. Любы, ты прытаміўся ад сваіх песень і смеху, ад ціхай паўдзённай спякоты, але дазволь мне глядзець на цені тваіх веяў. Мора да берага туліцца, а месяц яго пакрыў пацалункамі. Каб і ты, мой каханы, стаў морам, а я – той шчаслівай поўняй. <a name="mesiac"></a><h2>Чырвоны месяц</h2><h3>(Punainen kuu)</h3> О, месяц, які ты барвовы! Дзе ты быў, што рабіў? Ты павольна ўсплываеш над лесам і на твары тваім чароўнае ахмяленне. Ты, напэўна, плывеш з далёкай краіны, дзе весяляцца дзівосныя людзі, дзе паветра напоена п'янючым водарам пладоў і смехам. У святле тваім цёмнаскурыя водбліскі і трымценне вялізных пялёсткаў! І ты весяліўся з усімі, паспытаў цудоўных пальмавых вінаў, а маладыя дзяўчаты смяяліся і акраплялі твой твар чырвоным сокам пладоў і кветак! Табе ўсё мярэсцяцца ласкавыя цёмныя пальцы і гарачыя кроплі між імі! Раней такі халодны і ціхі, ты зараз свецішся барваю, духмянішся дзіўнай трывогай і на твары тваім чароўнае ахмяленне. Пераклад з фінскай – <a href="http://www.prajdzisvet.org/translator/53">Якуб Лапатка</a> Пераклад зроблены з выдання: Katri Vala. Kootut runot. – Porvoo–Helsinki–Juva. – WSOY 1977, 598 s. Вершы “Накцюрн”, “Жоўты накцюрн”, “Вечар у далёкім садзе”, “Сэрца”, “Асенні вечар”, “Белае сэрца”, “Апошні маладзік”, “Зорны палёт”, “Птушыная казка”, “Шчаслівае імгненне”, “Жыццё” ўпершыню – у штогодніку “Год беларускі – 2002”. Вершы “Паток”, “Чара”, “Летнім днём”, “Начное неба”, “Коннік”, Мая хаціна” ўпершыню – у альманаху “Далягляды”, 1988. © Якуб Лапатка, пераклад, 2010Тэкст цалкам можна спампаваць па спасылках ніжэй<a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Vala, Katri/Vala_vershy.pdf"><img class="text" alt='Vala_vershy.pdf' src="/img/icons/pdf.gif"/></a> <a class="wrapper" target="_blank" href="/storehouse/authors/Vala, Katri/Vala_vershy.doc"><img class="text" alt='Vala_vershy.doc' src="/img/icons/doc.gif"/></a> <a href='PS_PAGE_LINK'>чытайце цалкам на prajdzisvet.org</a>
Дадаць у ЖЖ
Tweet

Art Detected

Катры Вала (Katri Vala) 1901 – 1944